“İnsân-ı Kâmil” başlıklı eserinde Abdülkerîm el-Cîlî ‘Fatihâ-i Kitâb’ hakkında ne diyor?

 

” ‘Fâtîha-i kitâb’, ‘seb-i mesânî’ den yani yedi âyetten oluşan ve Kur’ânın ilk sûresini teşkil eden Fâtiha sûresi’nden ibârettir. Seb-i mesânî de yedi nefsî sıfâttır. Onlar ise ‘hayat, ilim, irâde, kudret, semi’, basar, kelâm’dır.

Hz.Peygamber’in ‘Cenâb-ı Hak fâtihayı kuluyla kendi arasında taksim etti.’ buyurması anlamında bir hadîs-i şerîfi vardır. Bu, vücûdun (varlığın) halk ile Hak arasında bölünmüş olduğuna işârettir. Zâhiriyle halk olan insan bâtını i’tibariyle Hak’tır. Şu halde varlık, bâtın ile zâhir arasında bölünmüştür. Görmüyor musun, nefsî sıfatlar ayniyle Hz. Muhammed’in sıfatlarıdır. Cenâb-ı Hak haydır, âlimdir denildiği gibi, Hz. Peygamber hakkında da aynı söz ifade edilir. Kalan beş sıfat da böyledir. İşte bu açıklama, fâtihanın Allah ile kul arasında taksim edilmesi demektir.

Fâtiha-i şerîf, içerdiği delîl olacak ifadelerle insanî heykele işârettir. Çünkü Cenâb-ı Hak, varlığın kilitlerini o insânî heykel ile açmıştır. Fâtiha’nın Allah ile kulu arasında bölünmesine gelince; insan her ne kadar zâhiren halk ise de, Hakk’ın insânî hakikat olduğuna işârettir. (…) Zîrâ Allah onun hakikatidir. O hakikat de Hz. Muhammed (sav)’ den ibârettir. (…) İki mertebede geçerli olan, iki dünyada var olan O’dur. Dolayısıyla Hak da o’dur, halk da o’dur.

“İnsân-ı Kâmil” adlı eserden bir kasîdenin bazı mısra’ları

 

Müellifi Abdülkerîm el-Cîlî (h. 767-832), mütercimi Abdülaziz Mecdi Tolun (m. 1865-1941) olan eseri günümüzde (1990’lı yılların sonuna yakın) yayına hazırlayanlar Yrd. Doç.Dr. merhum Selçuk Eraydın, Ekrem Demirli (şimdi Prof. Dr), Abdullah Kartal’dır. Prof. Dr. Mustafa Tahralı’nın da o yıllarda bu eserin yayına hazırlanmasında emeği geçtiği anlaşılmaktadır.

Kasîde:

“Dâreynde (iki dünyada) mülk (egemenlik) benimdir.

Dâreynde lutfunu temennî edecek, yâhud kahrından korkacak kendimden başka kimse görmüyorum.

Benden evvel başka bir vücûd (varlık) yoktur ki, ona mülhak (katılmış) olayım.

Benden sonra yine başka bir vücûd yoktur ki, onun ma’nâsını anlamağa koşayım.

Mehmet Âkif Ersoy’un kısmen olan “Kur’an Meâli”nden bazı âyetlerin çevirileri

 

Prof. Dr. Recep Şentürk ve Yrd. Doç. Dr. Âsım Cüneyd Köksal‘ın Yayına hazırladıkları, Mahya Yayınları’ndan çıkmış olan bu eser merhûm Mehmed Âkif Ersoy‘un yetkili kılındığı ve bir tarihten itibaren tercîh olarak Kahire’de Kur’ân’ı tercüme etme çalışmalarına yoğunlaştığı süreçte netice olarak ve kısaca kendisi tarafından Fatiha Sûresi’nden Berâe (Tevbe) sûresi sonuna kadar olan Kur’ân ayetlerinin meâlen (mânâca) tercüme edilmiş olarak bir şekilde korunması ve böylece yaklaşık Kur’ân-ı Kerîm’in üçte birinin Mehmed Âkif Ersoy’un bu önemli çalışmasının sonucu olarak yayınlanması gerçekleşmiştir.

Bu eserden bazı âyetlerin merhûm Mehmed Âkif Ersoy’un Türkçesiyle meâlen (mânâca) çevirilerini aktaracağım.

“Hamd ancak Allah’ın; o Rabbü’l-âlemîn, o hem Rahman hem Rahîm, o kıyamet gününün sahibi Allah’ındır. İlahî! Kulluğu Sana ederiz, yardımı Senden isteriz. Bizleri doğru yolun, o nimetine kavuşanların tuttuğu yolun yolcusu et. Gazabına uğrayanların, yanlış gidenlerin saptığı yolun yolcusu etme. Âmin.” (Fatiha, 1/2-7)

“Allah öyle bir ilâh ki, O’ndan başka ilâh yok. Bâkî; her an bütün hilkat üzerine hâkim ve kâim. Ne uyuklar, ne uyur. Göklerde, yerde ne varsa hep O’nun. Kim tasavvur edilebilir ki kalksın da izni olmaksızın O’nun yanında şefaat eyleyebilsin?! Mahlûkatın işlediklerini, işleyeceklerini bilir. Mahlûkatı ise ilâhî ilminden ancak O’nun dilediğini kavrayabilir. İlmi bütün gökleri ve yeri kucaklar ve bunların yokluktan korunması Kendisine ağır gelmez. Yüksek, büyük ancak O (ancak O’nun Zât-ı Kibriyâsı)” (Bakara,2/255)

“Hayretten hayrete zıplayarak geçiriyorum günlerimi.”

 

İsmet Özel‘in “Türküm Doğruyum İntikamım Ülkemdir” kitabından (TİYO Yay. Aralık 2019 I.Baskı) bazı sözler aktaracağım. Bu yazının başlığını oluşturan sözünden hemen önce dediği şu: “Doğrusunu isterseniz, bir ayağı çukurdayken iddia gütme cüretkârlığı beni hayrete düşürmektedir.” (s. 235)

“Zamanında ve zamanınca okuyan birilerinin hayatına girmiş şair olmasaydım varlığım söz konusu değildi; görülmeyecek, mevcut olmayacaktım.” (s. 236)

“Dikkatinizi şundan esirgemeyin: Fert olarak insan tarihle teması ahlâk üzerinden kurar. Yani tarihle temasa müsait hiçbir nesnel ölçüt konulamaz.” (s. 236)

“Hangi dilde yazılmış olursa olsun şiirler ona cesamet bahşeden kişiden koparılamaz.”

 

İsmet Özel‘in İstiklâl Marşı Derneği internet portali İsmet Özel Köşesi’nde “Yazdıklarımın Soluklanma Vakti” üst-başlığı altında çıkan “Şiirler Kırpılsaydı Şiirin İpliği Pazara Çıkardı” başlıklı ve 17 Safer 1443 (24 Eylül 2021) tarihli yazısının (http://www.istiklalmarsidernegi.org.tr/IsmetOzel?Id=89&KatId=5) birkaç yerinden yapacağım alıntılamalardan oluşacak bu yazı. Başlığı teşkil eden alıntı da ilk paragrafın ortalarından.

” (…) Hiçbir şiir şairin ona biçtiği şekil dışına çıkarak varlık kazanmamıştır. Şiir tercüme edilemez diyenlerin temel tezi bundan başkası değildir. Şiiri şiir yapan kelime seçiminden başka ne olabilir? (…)

Şiir her ülkede dikkati hak edecek bir yere sahiptir. Niçin böyledir? Şiirden vazgeçmek dilden vazgeçmeğe varır çünkü. Her dilin gerek ritmi ve gerekse armonisi şiirde keşfedilir. Türk topraklarında şiir dikkatten ötesini hak ediyor. Şiire Hıristiyanların XIII. asrından itibaren millet oluşumuzun dokusu demek mübalağa sayılmaz. (…) İkinci Yeni şairleri ne yaptıklarının bilincinde miydi? Aralarında böyle bir bilincin oluşacağına bile ihtimal veren şair yoktu.