CHP’de, konuşurken her tarafı hareket hâlinde olan biri Özgür Özel. Cumhurbaşkanı olmak ister elbette, ama olabilir mi? Peki İmamoğlu’nun cumhurbaşkanı olmasını ister mi? İster görünüyor ama gerçekten ister mi? Bir de Yavaş var, ona sanıyorum en az şans tanınıyor. Hâlen Cumhurbaşkanı olan Tayyip Erdoğan’ ın seçilme şansı da elbette yüksek. Aday olması da yüksek bir ihtimal, seçilmesi de.

“Devleti yönetmek CHP’yi yönetmekten çok daha kolaydır” sözü de var ortada. Kime ait bu söz, bilmiyorum ama duyuyorum.

İmamoğlu Cumhurbaşkanı adayı olabilme şansına da sahip değil gibi belge eksikliği yüzünden. Hâlen hapiste olması da dezavantajı. Özgür Özel aday olmasını ister görünüyor ama bunda samimi mi? Sanmıyorum. Hapisteki birisine moral veriyor olsa gerek.

Velhâsıl Cumhurbaşkanı kim olur sorusu ortada ama Tayyip Erdoğan’ın seçilme şansı yüksek görünüyor.

Bir CHP’linin (Özgür Özel, İmamoğlu) Cumhurbaşkanı seçilmesi zayıf bir ihtimal gibi geliyor bana. O ikisi paslaşıyorlar gibi görünseler de. İmamoğlu’nun aday olabilmesi, gerekli belgelerin eksikliği yüzünden de gerçekleşmeyebilir. Hapis durumu da olumsuz bir etken gibi görünüyor. Tersine mağdur görenler ve bu yüzden seçilmesini isteyenler de olabilir elbette.

Hayırlısı olsun.

Mevlânâ Celâleddîn Rûmî’ nin bu eserinin tercümesi merhûm Ahmed Avni Konuk’a aittir. Eseri Yayına Hazırlayan merhûm Dr. Selçuk Eraydın’dır. İZ Yayıncılık’tan 8. Baskısı İstanbul, 2009’dur.

“Rızkı veren Allah Teâlâ’dır; O herkesin rızkını takdîr ve taksîm etmiştir. Hakk’ın takdîrini değiştirmek mümkün olmadığına göre, insanın kendisini Kur’ân-ı Kerîm’e göre değiştirmesi isâbetli bir davranıştır.” (s. XXl)

“Ya Rab nigâh-ı lutfun içindir bu meşgale Zulmetde reh-nümâ bize ancak bu meş’ale Her zerre tâziyâne-i hubbünle sa’y eder Hubb-i zuhûr-ı zât ile koptu bu velvele Sâcid nikâb-ı vechine zilletle put-perest Mü’min visâl-i rü’yetine çekti besmele Herkes huzû’ içinde önünde namazdadır Halkı namâza da’vet eden hep bu hayy’ale ! Taktın birer inân, bilen bilmeyen koşar Âlim bu keşmekeşde eder kat’-ı merhale AVNÎ der-i inâyetini devr edip durur, Can ver inâyetinle o bî-ruh heykele.”              

Mütercim-i hakîr Ahmed Avnî el- Mevlevî s.4

Bu iddialar temelde birbirinden mutlak anlamda bağımsız olmayan iddialardır. Hayalin epistemolojik vechesine ilişkin temel iddia, onun Allah’ın sıfatları itibariyle âleme yakın oluşunu ve benzerliğini (teşbih) idrak etmeye götüren bir yeti olduğudur. Yine teorinin bu yönü kapsamında hayal, soyut makullerle duyumların somut suretleri arasındaki karşıtlığı birbirine yaklaştırma işlevine sahiptir. Teorinin ontolojik vechesiyle ilgili temel iddia ise, her ne kadar geniş kapsamından ve vechelerinin çokluğundan dolayı farklı kavramlarla ifade edilse de Hakk’ın ilk tecellisinin mutlak hayal mertebesinde oluşudur. İlk tecelliyi ifade eden mutlak hayal, aynı zamanda varlığın ve yaratmanın temel unsuru olduğu için âlemin bütünüyle ilahî tecelliler ile mutlak hayal mertebesinde zuhur ettiği iddiası gündeme gelir. Epistemolojik ya da ontolojik vechesi itibariyle hayal, maddî duyular âlemi ile metafizik âlem arasında berzahtır.

İbnü’l- Arabî düşünce sisteminin diğer meselelelerinde yaptığı gibi hayal teorisini de zengin bir terimler örgüsüyle sunar. Tüm bu terimler, özü itibariyle tek olan kuşatıcı bir hakikatin muhtelif yönlerine işaret ettiği için mutlak anlamda birbirinden farklı ya da birbiriyle ilişkisi olmayan hakikatlere atıfta bulunmaz. İbnü’l-Arabî’nin hayal teorisinin ontolojik ve epistemolojik yönleriyle ilgili olarak; bitişik (muttasıl) hayal, ayrık (munfasıl) hayal, mutlak hayal, hayal (misal) âlemi ve berzah olmak üzere beş ana kavramı ve her kavramla ilgili de temel önermeleri vardır. Bitişik hayal epistemolojik olarak aktif bir algılama biçimidir. Ayrık hayal varlıkla ilgili, zihinden bağımsız zatî bir merebedir, dolayısıyla teorinin ontolojik vechesni ifade eder. Mutlak hayal yine varlıkla ilgilidir ve Hakk’ın ilk tecellisini ifade eder, Hayal âlemi varlık mertebeleri içerisinde maddî âlem ile metafizik âlem arasında bulunan ve kendine has özellikleri haiz varlık mertebesidir. Berzah ise gerek epistemolojik gerekse ontolojik anlamda hayalin, birbirinden farklı iki alan arasındaki çelişkiyi mutlaklıktan çıkararak geçişi sağlama özelliğini ifade eder.

Teorinin tüm bu kavramlarına ilişkin temel önermelerinin ayrıntılarını şu şekilde ifade edebiliriz: Hayal gücü epistemolojik olarak duyu organları kadar gerçek, hatta onlardan daha aktif çalışan bir bilgi yeteneğini ve algılama biçimini ifade eder. Bu yeti algılanabilir verileri dönüştürmek sûretiyle deşifre edilmesi gereken simgelere dönüştürür (Schwarz, s.384). Bu epistemolojik yapısıyla hayal, en dar anlamıyla duyusal olarak algılanabilen bir surete sahip olandır.

CHP İsmet İnönü, Turhan Feyzioğlu, Kasım Gülek, Turan Güneş gibi siyasetçiler dönemlerinde nasıl bir siyasal parti idi, şimdiki hâli nasıl?

Şimdiki durumunu Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu ikilisi yansıtıyor olmalı! İlk isim Genel Başkan, ikinci isim Genel Başkan’ın ‘Ekrem Başkan’ diye söz ettiği ve hâlen hapiste olan kişi.

En üst düzeyde bu ikisi temsil ediyor şimdilerde günümüz CHP’sini. Nasıl temsil ettiklerini kamuoyu gözlemliyor muhakkak. İBB’ye yönelik yolsuzluk soruşturması sürüyor. İmamoğlu’nun da şirketinin bulunduğu 24 Şirkete doğrudan kayyum atandığı, 28 şirkete de denetim kayyumu atandığı haberleri var.

CHP’nin geçmişteki genel başkanlarına hiç benzemeyen Özgür Özel, hapiste olan dostuna ‘Ekrem Başkan’ diyor. Herhalde hapisten çıkarsa genel başkanlığı ona devreder.

Yazının başlarında isimlerini andığım CHP siyasetçileri hangi düzeydeydi, bunlar hangi düzeyde?

Şimdiki adı Kahraman Maraş olan ilde merhûm bir dayım vardı CHP’li. İyi ki bu günleri görmemiş. Sağken konuşurduk kendisiyle dayı-yeğen olarak siyaset ve siyasetçiler hakkında. Şimdilerde yaşıyor olsa idi konuşmaya değer bulurmuydu o partiyi ve diğerlerini? Sanmıyorum.

Eski siyasetçiler şimdikiler gibi değildi. Olması da gerekmez elbette. Ama onlar konuşulurdu; haklarında lehte, aleyhte tartışılırdı. Günümüzde siyasetçilerden konuşmağa, tartışmağa değer kaç kişi çıkar? Özgür Özel mi, Ekrem İmamoğlu mu konuşulacak? Konuşanlar vardır muhakkak. Konuşsunlar. İyi olur. Hiç olmazsa siyasete şimdilerde de ilgi duyulduğu anlaşılır. Şu veya bu düzeyde!

Ahmet Ayhan Çitil‘in bu yazının da alıntı olarak başlığını teşkil eden, 2 aylık düşünce dergisi olan Teklif‘in Mayıs 2023 sayısında çıkan yazısının ( Sayı: 9, s. 74-78) birkaç yerinden yapacağım alıntılamalar oluşturacak bu yazıyı.

“Başlıktaki sorunun cevabını tam olarak vermeye çalışmak Nebi olmayanların yetkinliklerini aşar. Nebilerin bildiklerini ya da kendilerine bildirileni bize açtıklarında, cehdederek iletileni anlayabilir veya tecrübelerimizdeki karşılığını görebiliriz, fakat söz konusu bilgiyi ihata edebileceğimizi söyleyemeyiz. Öte yandan bu soruya, basitçe “Nebiler nerede olduğumuzu bilirler” diyerek cevap verebiliriz.

Bahsi geçen ‘Nerede?‘ sorusu ile kast edilen uzay -zamanda bir konum değildir, Yaşayan, tecrübe edinen, doğan, ölen, (…) insanoğlunun varlığını borçlu olduğu mekândır. Onlar bu mekânın bir sâhibi olduğunu bilirler. Bu sorunun cevâbı onlara mekânın sâhibi tarafından ifşa edilmiştir (vahyedilmiştir). Bu genişlikte ele alındığında kastedilen mekân tüm mevcûdâtın içine yerleşerek varlık kazandığı ve varoluşa kaynaklık teşkil eden sahnedir.

Biz bu itibarla kaynak teşkil eden bir sahnede var oluruz. Bu sahneye içinde varlık kazandığımız mahal de diyebiliriz. Lâkin insan, hem bedenli hem de çok farklı zihnî melekelere sahip bir varlık olarak kendisini doğumundan itibaren bir sahneler çoklusu içerisinde bulur. O sahneleri tanır, o sahnelerde kendini tanır. Kaynak teşkil eden sahne “hep orada” olsa da onu unutma eğilimine girebilir. Bilmek, insanın bu sahneleri, sahnelerdeki var olanları ve onlarla irtibatı dahilinde kendisini tanıması, aşinalık kazanmasıdır. Her insan (ve her canlı) her bulunduğu sahnede çok farklı boyutlarda, çok farklı konumları işgal ederek var olur. Üstelik bu konumlar sâbit de değildir; insan aynı sahnede farklı konumlara geçiş yapabilir. İşgal edilen her bir konum sahneyi farklı bir nokta-i nazardan seyretmeye vesile olur. Bilmek, sahnedeki konuma göreli birhal alır. Dolayısıyla sahnedeki farklı boyutların ve konumların bir dökümünü yapmaksızın, bilmenin hakkıyla çözümlenmesi mümkün değildir.

Bu nokta-i nazar çokluğunun varlığı, bilgiyi imkânsız veya göreli kılmaz. Hakkını vererek bilen lçin bilinenin kesinliğinden her zaman söz edilebilir. Sahnedeki konumlanma bilinenin içeriğini, kapsamını, kesinliğini değiştirir. Hakikatin ifşası olarak bilgi, bilgi edinenin hâline kayıtsız değildir. Peki yukarıda anılan bu boyutlar ve konumlar neler olabilir?

Her bilme bir farkındalık, bir aşinaık, bir tanışıklık içerir. Söz konusu farkındalığın düzeyi sahneyle ilişkilenme ve hemhâl olma süreçlerinde değişiklik gösterir. Bazıları bir sahnede var olurlar ama o sahneyi hiç farketmezler. Bu bir tür cehalettir. Sahneyi bilen birisi, dışarıdan bir nazarla o kişilerin farkında olmadan içinde bulundukları sahneyi teşhis edebilir.

Bazıları yeni bir sahneyle karşılaştıklarını fark ederler lakin o sahneyi bir yabancilaşma kipinde tecrübe ederler. O sahnededirler ama oranın yabancısıdırlar. Bazıları bu yabancılaşmayı aşıp sahnedeki unsurlara, varsa usûllere, yollara, yordamlara âşinalık kazanabilirler. Bu farkındalık kısa veya uzun süren muğlaklıklar lçeebilir. (…).

İnsan, hem bedenli hem de çok farklı zihnî melekelere sahip bir varlık olarak kendisini doğumundan itibaren bir sahneler çoklusu lçerisinde bulur. O sahneleri tanır, o sahneler de kendini tanır. Kaynak teşkil eden sahne “hep orada” olsa da onu unutma eğilimine girebilir. Bilmek, insanın bu sahneleri, sahnelerdeki var olanları ve onlarla irtlbatı dahilinde kendisini tanıması, aşinalık kazanmasıdır.”

yazısının birkaç yerinden yapacağım alıntılamalar